Trang thông tin điện tử tổng hợp
Chi tiết tin tức
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị - 'Gỡ' điểm nghẽn, rõ lộ trình về đích

Trong khi một số địa phương đã hoàn thành các chỉ tiêu theo kết quả rà soát, nhiều xã ở Quảng Trị vẫn đối mặt với khó khăn về nguồn vốn, hạ tầng, môi trường và hồ sơ minh chứng. Riêng tại Quảng Trạch, nhu cầu vốn tối thiểu để hoàn thiện các tiêu chí lên tới 131,991 tỷ đồng, trong khi vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương bố trí năm 2026 chỉ 2,436 tỷ đồng. Thực tế này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ các điểm nghẽn, phân định rõ trách nhiệm và xây dựng lộ trình phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Áp lực từ khoảng cách nguồn lực

Trong danh sách 14 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới năm 2026, Quảng Trạch là một trong những địa phương còn nhiều khó khăn. Theo báo cáo của UBND xã, đến ngày 10/11/2026, địa phương đạt 3/10 tiêu chí và 34/47 tiêu chí thành phần; còn 7 tiêu chí với 13 tiêu chí thành phần chưa đạt.

Đầu tư hạ tầng giao thông là một trong những yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P)

Đầu tư hạ tầng giao thông là một trong những yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P)

Khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu. Tổng nhu cầu vốn tối thiểu để hoàn thiện các tiêu chí của xã là 131,991 tỷ đồng, trong khi vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương năm 2026 bố trí cho địa phương là 2,436 tỷ đồng. Như vậy, nhu cầu vốn còn thiếu lên tới 129,555 tỷ đồng.

Theo ông Trần Quang Trung, Chủ tịch UBND xã Quảng Trạch, nhiều tiêu chí cần nguồn vốn lớn và thời gian triển khai dài, nhất là giao thông, thủy lợi, trường học và y tế. Hiện địa phương còn khoảng 34,28km đường cấp phối đá dăm và 6,5km đường đất chưa được cứng hóa; khoảng 15km kênh mương nội đồng chưa được kiên cố hóa. Một số trường học chưa đạt chuẩn quốc gia do quá trình sáp nhập trường; Trạm Y tế cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tiêu chí quốc gia và cơ sở vật chất.

Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng ở xã Quảng Trạch mở ra hướng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở nông thôn Quảng Trị. (Ảnh: M.P) Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng ở xã Quảng Trạch mở ra hướng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở nông thôn Quảng Trị. (Ảnh: M.P)

Bên cạnh hạ tầng, sản xuất nông nghiệp tại địa phương còn phân tán, chưa hình thành được vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Các mô hình sản xuất hiện có tuy mang lại hiệu quả nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tự động hóa, số hóa theo tiêu chí nông nghiệp công nghệ cao.

Trước những khó khăn đó, xã Quảng Trạch xác định ưu tiên nguồn lực cho các tiêu chí có khả năng hoàn thành trước; đồng thời lồng ghép các nguồn vốn, đẩy mạnh xã hội hóa và huy động sự tham gia của người dân. Địa phương phân công trách nhiệm cụ thể cho từng phòng, đơn vị, thường xuyên kiểm tra tiến độ, tháo gỡ vướng mắc và kiến nghị tỉnh hỗ trợ kinh phí đầu tư hạ tầng, trường học, y tế.

Xã lấy ngày 15/12/2026 làm mốc hoàn thành những nội dung có khả năng đạt, sau đó rà soát, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp thẩm tra. Tuy nhiên, với mức thiếu hụt nguồn lực lớn và nhiều tiêu chí cần thời gian thực hiện, mục tiêu đạt chuẩn ngay trong năm 2026 đang gặp nhiều khó khăn.

Những tuyến đường nông thôn được chỉnh trang, góp phần tạo cảnh quan khang trang, sạch đẹp trong xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P) Những tuyến đường nông thôn được chỉnh trang, góp phần tạo cảnh quan khang trang, sạch đẹp trong xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P)

Không chỉ thiếu vốn, còn vướng tiêu chí và hồ sơ

Khó khăn của Quảng Trạch cũng phản ánh những vấn đề chung tại nhiều địa phương ở Quảng Trị. Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, 8/14 xã chưa đạt chỉ tiêu về giao thông; 12/14 xã chưa đạt chỉ tiêu về thoát nước, thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt. Một số nội dung về môi trường, duy tu công trình thủy lợi và phòng, chống thiên tai cũng còn thiếu kết quả hoặc hồ sơ minh chứng.

Trong phát triển sản xuất, nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu về vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực. Việc hình thành các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn còn hạn chế. Đây là những nội dung không thể hoàn thành chỉ bằng giải pháp hành chính, mà đòi hỏi tổ chức lại sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và liên kết giữa người dân với hợp tác xã, doanh nghiệp.

Tuyến đường giao thông nông thôn ở xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P) Tuyến đường giao thông nông thôn ở xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P)

Một khó khăn khác trong năm 2026 là năm đầu tiên triển khai bộ tiêu chí mới giai đoạn 2026-2030. Các xã vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vừa phải rà soát hiện trạng trên địa bàn rộng, chuẩn hóa dữ liệu và hoàn thiện khối lượng hồ sơ minh chứng lớn. Một số chỉ tiêu còn phụ thuộc quy trình thẩm định, phê duyệt hoặc xác nhận chuyên ngành của cấp tỉnh nên chính quyền cấp xã không thể tự đánh giá, tự xác nhận.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại thời điểm tổng hợp ngày 6/11/2026, việc hoàn thiện hồ sơ minh chứng tại các địa phương còn chậm. Cam Lộ đã có tài liệu minh chứng cho 40/47 chỉ tiêu; Nam Gianh có 9/47 chỉ tiêu đã hoàn thiện và gửi thẩm tra. Khối lượng công việc còn lại khá lớn, trong khi thời gian thực hiện mục tiêu năm 2026 không còn nhiều.

Tập trung tháo gỡ những nhóm tiêu chí khó

Từ thực tiễn rà soát, ông Trần Đình Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, những khó khăn lớn nhất của các địa phương hiện tập trung ở ba nhóm: hạ tầng thiết yếu, môi trường nông thôn và tổ chức sản xuất gắn với nâng cao thu nhập. Đây đều là những nội dung cần nguồn lực đầu tư, sự phối hợp của nhiều ngành và quá trình tổ chức thực hiện lâu dài. Vì vậy, việc tháo gỡ phải căn cứ vào thực tế từng địa phương, xác định rõ những nội dung cấp thiết để ưu tiên xử lý.

Đường giao thông nông thôn được nhựa hóa, nhà cửa khang trang, góp phần đổi thay diện mạo làng quê. (Ảnh: M.P) Đường giao thông nông thôn được nhựa hóa, nhà cửa khang trang, góp phần đổi thay diện mạo làng quê. (Ảnh: M.P)

Đối với hạ tầng, các địa phương cần rà soát hiện trạng, xác định công trình cấp thiết để ưu tiên đầu tư, đồng thời lồng ghép nguồn vốn và huy động các nguồn lực hợp pháp. Việc phân bổ vốn cần có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những công trình trực tiếp phục vụ đời sống và sản xuất của người dân.

Với môi trường, các đơn vị chuyên môn sẽ hướng dẫn phân loại, thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện từng xã. Trong phát triển sản xuất, trọng tâm là hỗ trợ vùng nguyên liệu tập trung, củng cố hoạt động hợp tác xã, tổ khuyến nông cộng đồng và tăng cường liên kết sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với đó, Sở tăng cường hướng dẫn trực tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, tập trung vào những tiêu chí chưa đạt, các nội dung vướng mắc về kỹ thuật, quy trình đánh giá và hồ sơ minh chứng. Việc hướng dẫn cần đi vào từng vấn đề cụ thể, giúp cán bộ cấp xã nắm rõ yêu cầu và có thể tổ chức thực hiện đúng tiến độ.

Người dân chăm sóc, thu hoạch dưa lưới trong mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở xã Quảng Trạch. (Ảnh: M.P) Người dân chăm sóc, thu hoạch dưa lưới trong mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở xã Quảng Trạch. (Ảnh: M.P)

Phân định trách nhiệm, xác lập lộ trình

Ở góc độ điều phối chương trình, ông Nguyễn Quốc Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Trị, cho rằng để bảo đảm mục tiêu theo lộ trình, cần tăng cường phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong quá trình thực hiện.

Trước mắt, Văn phòng sẽ tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo, đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành chủ động vào cuộc, bố trí cán bộ chuyên môn phụ trách trực tiếp từng địa phương. Các đơn vị được giao phụ trách tiêu chí cần phối hợp rà soát thực tế, hướng dẫn cụ thể điều kiện, quy trình, thành phần hồ sơ và tài liệu minh chứng; kịp thời thông báo nội dung còn thiếu để các xã bổ sung, hoàn thiện.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc liên quan nhiều ngành, các đoàn công tác cần trực tiếp làm việc tại cơ sở để tháo gỡ, tránh tình trạng địa phương lúng túng, phải tự xoay xở. Cùng với trách nhiệm của cấp tỉnh, các xã phải rà soát chính xác từng tiêu chí, chỉ tiêu, xác định nội dung có khả năng hoàn thành, phân công cán bộ phụ trách và đẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn vốn được giao.

Diện mạo nông thôn mới của xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P) Diện mạo nông thôn mới của xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P)

Theo kế hoạch, các xã phải hoàn thiện báo cáo kết quả và hồ sơ minh chứng gửi các sở, ngành thẩm tra trước ngày 20/12/2026; hoàn thiện toàn bộ hồ sơ trước ngày 30/3/2027. Riêng Tuyên Phú, Quảng Trạch và Nam Cửa Việt cần tập trung khắc phục các tiêu chí chưa đạt trong năm 2026, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để phấn đấu được xét, công nhận đạt chuẩn trong năm 2027.

Xây dựng nông thôn mới là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và nguồn lực phù hợp. Với những địa phương còn nhiều tiêu chí chưa đạt, việc xác lập lộ trình thực tế, ưu tiên công trình thiết yếu và tháo gỡ đúng điểm nghẽn có ý nghĩa quan trọng hơn việc chạy theo mốc thời gian bằng mọi giá.

Đường làng rợp cờ Đảng, cờ Tổ quốc, tạo điểm nhấn cho diện mạo nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P) Đường làng rợp cờ Đảng, cờ Tổ quốc, tạo điểm nhấn cho diện mạo nông thôn mới ở Quảng Trị. (Ảnh: M.P)

Từ câu chuyện của Quảng Trạch có thể thấy, để xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị đi đúng lộ trình, bài toán không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở sự phối hợp, hướng dẫn và tổ chức thực hiện. Khi trách nhiệm của từng cấp, từng ngành được xác định rõ, nguồn lực được phân bổ đúng trọng tâm và người dân thực sự trở thành chủ thể, những điểm nghẽn sẽ từng bước được tháo gỡ.

Đây cũng là điều kiện để Chương trình không dừng lại ở mục tiêu hoàn thành các tiêu chí, mà hướng đến những chuyển biến thực chất trong đời sống. Bởi đích đến của xây dựng nông thôn mới không chỉ là những danh hiệu được công nhận, mà là cuộc sống của người dân ngày càng tốt hơn trên mỗi miền quê.

(Còn tiếp)

Minh Phương

Nguồn:https://baophapluat.vn/xay-dung-nong-thon-moi-o-quang-tri-go-diem-nghen-ro-lo-trinh-ve-dich.html Sao chép liên kết

Tin liên quan

Đối tác tin cậy