Trang thông tin điện tử tổng hợp
Chi tiết tin tức
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Quảng Trị 'khơi' sức dân, tạo chuyển động mới ở nông thôn

Từ kết quả rà soát tại 14 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn năm 2026, chương trình xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị ghi nhận những chuyển biến tích cực, song cũng bộc lộ khoảng cách đáng kể giữa các địa phương. Trong đó, Cam Lộ nổi bật với kết quả 10/10 tiêu chí, 47/47 chỉ tiêu; còn tại Nam Gianh, những hộ dân tự nguyện hiến đất, phá dỡ hàng rào, đóng góp kinh phí mở đường đang cho thấy sức mạnh của sự đồng thuận từ cơ sở.

Thu hẹp khoảng cách từ những cách làm cụ thể

Năm 2026 là năm đầu tiên các địa phương triển khai đánh giá xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030, trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp vừa đi vào hoạt động. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, mở rộng địa bàn quản lý, rà soát hiện trạng hạ tầng và chuẩn hóa dữ liệu đặt ra không ít thách thức đối với chính quyền cấp xã.

Tuyến đường trung tâm xã Cam Lộ được chỉnh trang khang trang, góp phần tạo diện mạo mới cho vùng quê trong quá trình xây dựng nông thôn mới. (Ảnh: M.P) Tuyến đường trung tâm xã Cam Lộ được chỉnh trang khang trang, góp phần tạo diện mạo mới cho vùng quê trong quá trình xây dựng nông thôn mới. (Ảnh: M.P)

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, đến thời điểm rà soát, 14 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới năm 2026 đạt 74/140 tiêu chí, tương ứng 52,8%; số chỉ tiêu thành phần đạt được là 539/658, tương ứng 81,9%.

Kết quả giữa các địa phương có sự chênh lệch khá rõ. Cam Lộ đạt 10/10 tiêu chí, 47/47 chỉ tiêu thành phần; Hải Lăng đạt 8/10 tiêu chí, 43/47 chỉ tiêu; Hiếu Giang đạt 7/10 tiêu chí, 44/47 chỉ tiêu. Ở chiều ngược lại, Nam Cửa Việt mới đạt 2/10 tiêu chí, 20/47 chỉ tiêu thành phần; Quảng Trạch đạt 3/10 tiêu chí, 34/47 chỉ tiêu thành phần; Tuyên Phú đạt 3/10 tiêu chí, 33/47 chỉ tiêu thành phần.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá 11 xã có khả năng đạt chuẩn theo kế hoạch; riêng Tuyên Phú, Quảng Trạch và Nam Cửa Việt cần tập trung khắc phục những nội dung chưa đạt, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để phấn đấu được xét, công nhận trong năm 2027 nếu chưa đáp ứng yêu cầu của năm 2026.

Người dân xã Cam Lộ chăm sóc, thu hoạch hồ tiêu, góp phần duy trì vùng nguyên liệu và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp địa phương. (Ảnh: M.P) Người dân xã Cam Lộ chăm sóc, thu hoạch hồ tiêu, góp phần duy trì vùng nguyên liệu và nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp địa phương. (Ảnh: M.P)

Những con số cho thấy khoảng cách về kết quả thực hiện giữa các địa phương còn khá lớn. Bài toán đặt ra không chỉ là hoàn thành những tiêu chí còn thiếu, mà còn phải bảo đảm chất lượng hạ tầng, hiệu quả sản xuất và những thay đổi thực chất trong đời sống người dân.

Cam Lộ chủ động từ khâu lãnh đạo, điều hành

Trong bức tranh chung đó, Cam Lộ là địa phương ghi nhận kết quả nổi bật với 10/10 tiêu chí, 47/47 chỉ tiêu theo kết quả rà soát. Theo ông Nguyễn Thanh Bắc, Chủ tịch UBND xã Cam Lộ, đây là thành quả được kế thừa qua nhiều năm, đồng thời phản ánh sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo, phương thức điều hành và cách tổ chức thực hiện ở cơ sở.

Hoạt động tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật góp phần nâng cao kiến thức, năng lực sản xuất cho người dân nông thôn. (Ảnh: M.P) Hoạt động tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật góp phần nâng cao kiến thức, năng lực sản xuất cho người dân nông thôn. (Ảnh: M.P)

Ngay sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, địa phương xác định việc sắp xếp tổ chức bộ máy không được làm gián đoạn nhiệm vụ phát triển và mục tiêu phục vụ người dân. Đảng ủy xã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-ĐU ngày 11/8/2025 và Chương trình hành động số 03-CTr/ĐU ngày 8/10/2025, tạo cơ sở thống nhất về nhận thức, mục tiêu và hành động. Trên cơ sở đó, UBND xã xây dựng Đề án số 1629/ĐA-UBND ngày 10/7/2026 về xây dựng xã Cam Lộ đạt nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030.

Trong quá trình triển khai, xã áp dụng phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả từng nhiệm vụ. Công tác kiểm tra, đôn đốc được tăng cường; những khó khăn phát sinh từ cơ sở được tập trung xử lý, đồng thời chủ động phối hợp với các sở, ngành để tháo gỡ những vấn đề vượt thẩm quyền.

Chuyển giao kỹ thuật, phát triển vùng nguyên liệu dược liệu theo hướng bền vững, mở thêm sinh kế cho người dân địa phương. (Ảnh: M.P) Chuyển giao kỹ thuật, phát triển vùng nguyên liệu dược liệu theo hướng bền vững, mở thêm sinh kế cho người dân địa phương. (Ảnh: M.P)

Điểm đáng chú ý trong cách làm của Cam Lộ là không xem xây dựng nông thôn mới đơn thuần là cuộc chạy đua hoàn thành từng tiêu chí. Theo ông Bắc, địa phương hướng đến tư duy phát triển tổng thể, lấy người dân làm trung tâm, hiệu quả thực chất làm thước đo. Các công trình, phần việc phải được công khai, minh bạch để người dân biết, bàn, tham gia thực hiện và giám sát; qua đó bảo đảm người dân vừa là chủ thể xây dựng, vừa trực tiếp thụ hưởng thành quả.

Những mét đất nhường đường, những tấm lòng vì việc chung

Nếu ở Cam Lộ, kết quả nổi bật thể hiện qua cách lãnh đạo, điều hành và phát triển kinh tế, thì tại xã Nam Gianh, sự đồng thuận của người dân được nhìn thấy rõ qua những phần đất, tài sản tự nguyện nhường lại để mở rộng đường giao thông.

Từ sự đồng lòng, góp sức của người dân, những tuyến đường tại thôn Vĩnh Phước, xã Nam Gianh từng bước được mở rộng, bê tông hóa, tạo thuận lợi cho đi lại và sinh hoạt. (Ảnh: M.P) Từ sự đồng lòng, góp sức của người dân, những tuyến đường tại thôn Vĩnh Phước, xã Nam Gianh từng bước được mở rộng, bê tông hóa, tạo thuận lợi cho đi lại và sinh hoạt. (Ảnh: M.P)

Ở thôn Vĩnh Phước, một tuyến đường dài khoảng 60m trước đây thường xuyên thấp trũng, đọng nước mỗi khi mưa xuống. Do nằm giữa hai trục đường có cao độ cao hơn, đoạn đường trở nên lầy lội, mặt đường hẹp, nhiều khúc cua gấp khiến việc đi lại của người dân gặp khó khăn.

Trước thực tế đó, ông Nguyễn Văn Hùng, người dân chòm 5, thôn Vĩnh Phước, đã đứng ra khởi xướng, tự bỏ kinh phí và vận động bà con đóng góp mua vật liệu làm lại tuyến đường. Hưởng ứng việc chung, ông Nguyễn Văn Liên tự nguyện phá bỏ hàng rào, hiến một phần đất của gia đình để mở rộng góc cua. Các hộ dân khác cũng sẵn sàng nhường đất tại những vị trí cần thiết.

Theo ông Nguyễn Văn Nguyên, người dân thôn Vĩnh Phước, riêng kinh phí mua vật liệu để hoàn thiện tuyến đường khoảng 30 triệu đồng, chưa kể ngày công lao động và máy móc do người dân tự nguyện đóng góp, hỗ trợ. Trong quá trình thi công, người dân các xóm lân cận cũng chung tay, người mang nước uống, người góp thêm vật dụng, cùng chia sẻ với những người trực tiếp làm đường.

Tuyến đường tại thôn Cao Cựu, xã Nam Gianh được mở rộng nhờ sự đồng thuận, tự nguyện hiến đất, tháo dỡ hàng rào, trụ cổng của người dân, góp phần tạo diện mạo khang trang cho khu dân cư. (Ảnh: M.P) Tuyến đường tại thôn Cao Cựu, xã Nam Gianh được mở rộng nhờ sự đồng thuận, tự nguyện hiến đất, tháo dỡ hàng rào, trụ cổng của người dân, góp phần tạo diện mạo khang trang cho khu dân cư. (Ảnh: M.P)

Tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện rõ tại thôn Cao Cựu. Theo danh sách vận động mở rộng các tuyến đường trong thôn, có 27 hộ dân tự nguyện hiến đất, tháo dỡ hàng rào, cổng, giàn mát và các tài sản trên đất để nhường mặt bằng thi công. Trong đó, ông Phạm Minh Lực và ông Phạm Văn Chính tự nguyện phá dỡ 30m hàng rào, trụ cổng. Những phần đất, tài sản được người dân sẵn sàng nhường lại đã góp phần mở rộng đường làng, tạo thuận lợi cho việc đi lại và sinh hoạt của cộng đồng.

Trước đó, năm 2025, tại thôn Vĩnh Phước, người dân cũng đồng tình triển khai một tuyến đường có tổng giá trị 3,7 tỷ đồng. Nhiều hộ tự nguyện hiến đất, trong đó gia đình ông Lê Văn Hòa hiến 26m² đất, đồng thời phá dỡ nhà ngang và chuồng trại chăn nuôi để nhường mặt bằng làm đường.

Hệ thống pano, khẩu hiệu và cờ Đảng, cờ Tổ quốc được bố trí dọc các tuyến đường, góp phần tạo cảnh quan khang trang, lan tỏa khí thế thi đua xây dựng nông thôn mới tại xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P) Hệ thống pano, khẩu hiệu và cờ Đảng, cờ Tổ quốc được bố trí dọc các tuyến đường, góp phần tạo cảnh quan khang trang, lan tỏa khí thế thi đua xây dựng nông thôn mới tại xã Nam Gianh. (Ảnh: M.P)

Theo ông Cao Xuân Đức, Bí thư Đảng ủy xã Nam Gianh, việc người dân tự nguyện hiến đất, đóng góp kinh phí, ngày công làm đường cho thấy nhận thức và trách nhiệm của người dân đối với chương trình xây dựng nông thôn mới ngày càng được nâng lên. Đây cũng là kết quả của việc thực hiện chủ trương “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, phát huy nguồn lực trong Nhân dân để xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng.

Để tạo được sự đồng thuận, yếu tố quan trọng là sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của cấp ủy, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và công tác tuyên truyền, vận động phù hợp từ cơ sở. Thời gian tới, Đảng ủy xã sẽ giao UBND xã phối hợp với các thôn rà soát, xây dựng kế hoạch hỗ trợ thêm nguồn lực; đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận, các đoàn thể và tổ chức tôn giáo trong vận động người dân chung tay xây dựng quê hương.

Những câu chuyện ở Vĩnh Phước và Cao Cựu cho thấy nguồn lực xây dựng nông thôn mới không chỉ đến từ ngân sách hay các dự án đầu tư. Đó còn là đất đai, tài sản, công sức và tinh thần trách nhiệm của mỗi gia đình đối với cộng đồng.

Phát triển kinh tế để nâng chất lượng đời sống

Bên cạnh hạ tầng, phát triển sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập là một trong những nội dung được Cam Lộ chú trọng. Nhiều mô hình kinh tế được hình thành trên cơ sở khai thác lợi thế địa phương, từng bước gắn sản xuất với chế biến và xây dựng thương hiệu.

Vùng trồng cây dược liệu được chăm sóc, phát triển theo hướng tập trung, mở ra hướng khai thác tiềm năng đất đai, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. (Ảnh: M.P)

Vùng trồng cây dược liệu được chăm sóc, phát triển theo hướng tập trung, mở ra hướng khai thác tiềm năng đất đai, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. (Ảnh: M.P)

Tiêu biểu là mô hình trồng cây dược liệu, trong đó cây chè vằng có diện tích 64,5ha, thu hút 215 hộ tham gia, mang lại giá trị kinh tế khoảng 80-100 triệu đồng/ha/năm. Sản xuất nguyên liệu được kết nối với chế biến tại làng nghề nấu cao dược liệu Định Sơn, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tạo đầu ra cho người trồng.

Với cây hồ tiêu, xã tập trung phát triển vùng nguyên liệu gắn với thương hiệu Hạt tiêu Cùa. Riêng vùng trồng tập trung tại thôn Tân Nghĩa có 5ha với 20 hộ tham gia; diện tích liên kết thu mua tại Cam Lộc và Tân Sở có 10ha với 79 hộ, tổng sản lượng khoảng 15 tấn/năm. Mô hình trồng lạc với diện tích 300ha, gắn với sản phẩm tinh dầu lạc Super Green, cùng các mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao và phát triển kinh tế rừng đang góp phần đa dạng hóa sinh kế.

Sản phẩm bột cháo canh Quý Mai, xã Nam Gianh đạt chuẩn OCOP được sản xuất trên dây chuyền máy móc đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm địa phương. (Ảnh: M.P) Sản phẩm bột cháo canh Quý Mai, xã Nam Gianh đạt chuẩn OCOP được sản xuất trên dây chuyền máy móc đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm địa phương. (Ảnh: M.P)

Một mô hình khác có ý nghĩa cả về kinh tế và môi trường là vườn ươm cây rừng bản địa. Từ quy mô ban đầu chỉ vài nghìn bầu cây giống vào năm 2008, đến nay cơ sở cung cấp 17 loại cây giống bản địa, mỗi vụ đưa ra thị trường hơn 100.000 cây. Cùng với đó, hệ thống 38 trang trại chăn nuôi, 39 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, 8 hợp tác xã, 10 tổ hợp tác và 936 hộ sản xuất, kinh doanh giỏi tạo nên nền tảng kinh tế nông thôn đa dạng.

Phụ nữ địa phương tham gia chăm sóc cây giống dược liệu, tạo việc làm và thêm nguồn thu nhập từ mô hình phát triển kinh tế gắn với cây dược liệu. (Ảnh: M.P) Phụ nữ địa phương tham gia chăm sóc cây giống dược liệu, tạo việc làm và thêm nguồn thu nhập từ mô hình phát triển kinh tế gắn với cây dược liệu. (Ảnh: M.P)

Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của Cam Lộ đạt 77,2 triệu đồng/người/năm, tăng khoảng 1,84 lần so với năm 2020; địa phương giải quyết việc làm mới cho 363 lao động. Diện tích trồng mới và khai thác rừng đạt khoảng 1.000ha, mang lại nguồn thu ước 75 tỷ đồng. Tỷ lệ nghèo đa chiều năm 2026 còn 2,98%, trong đó hộ nghèo chiếm 0,87%.

Theo ông Nguyễn Thanh Bắc, thành quả trên không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng, mà còn ở sự thay đổi trong tư duy sản xuất và tinh thần chủ động vươn lên của người dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tham gia liên kết, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Không dừng lại ở kết quả rà soát

Kết quả 47/47 chỉ tiêu là dấu mốc quan trọng, nhưng Cam Lộ xác định đây không phải đích đến cuối cùng. Giai đoạn 2026-2030, địa phương đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới xây dựng nông thôn mới hiện đại vào năm 2030.

Những tuyến đường nông thôn ở Cam Lộ được chỉnh trang, trồng cây xanh, trang trí cờ hoa và pano tuyên truyền, góp phần tạo cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp và nâng cao chất lượng đời sống người dân. (Ảnh: M.P) Những tuyến đường nông thôn ở Cam Lộ được chỉnh trang, trồng cây xanh, trang trí cờ hoa và pano tuyên truyền, góp phần tạo cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp và nâng cao chất lượng đời sống người dân. (Ảnh: M.P)

Năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm được xã xác định gồm phát triển kinh tế nông thôn theo hướng nâng cao giá trị; đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng; cải thiện môi trường và chất lượng dịch vụ xã hội; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở; giữ vững quốc phòng, an ninh và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân.

Từ Cam Lộ đến Nam Gianh, những chuyển động ở cơ sở cho thấy xây dựng nông thôn mới chỉ thực sự bền vững khi các tiêu chí được cụ thể hóa bằng hạ tầng tốt hơn, sinh kế ổn định hơn và sự đồng thuận trong cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để Quảng Trị tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa các địa phương, đưa chương trình đi vào chiều sâu, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Minh Phương

Nguồn:https://baophapluat.vn/quang-tri-khoi-suc-dan-tao-chuyen-dong-moi-o-nong-thon.html Sao chép liên kết

Tin liên quan

Đối tác tin cậy