Mạnh dạn đầu tư, tính chuyện làm ăn lâu dài
Vùng biển Vũng Chùa - Đảo Yến không chỉ có tiềm năng du lịch mà còn là nơi phát triển nghề nuôi trồng thủy sản. Tận dụng lợi thế mặt nước, người dân địa phương đã mạnh dạn đầu tư lồng bè nhựa HDPE, đưa nhiều loại hải sản có giá trị kinh tế vào nuôi thương phẩm.
Nổi bật là Hợp tác xã (HTX) Hải sản Đảo Yến với 8 thành viên. Trong đó, ông Lê Văn Quân và ông Nguyễn Ngọc Ban là hai thành viên đầu tư chính, trực tiếp tổ chức sản xuất, chăm sóc các lồng cá trên biển.
Nhận thấy thị trường ưa chuộng cá bớp, các thành viên HTX đã mạnh dạn phát triển mô hình nuôi theo hình thức gối vụ. Theo ông Quân, cá bớp nuôi ở vùng biển Vũng Chùa - Đảo Yến có thịt thơm ngon, được người tiêu dùng ưa chuộng, không chỉ phục vụ bữa ăn gia đình mà còn thích hợp làm quà biếu dịp Tết.
Mỗi năm, HTX thả hai lứa cá giống: lứa đầu vào dịp cuối năm, lứa tiếp theo khoảng tháng 3-4 năm sau. Sau 10-12 tháng chăm sóc, cá đạt trọng lượng 8-10kg/con có thể xuất bán. Cách nuôi gối vụ giúp HTX duy trì nguồn hàng, chủ động thời điểm thu hoạch và tiêu thụ.
Hiện các lồng bè của HTX có khoảng 40 tấn cá, chưa kể lứa cá bớp nhỏ thả sau. Nhiều con đạt trọng lượng 5-10kg, đã đến kỳ xuất bán. Với giá bán buôn dự kiến khoảng 200.000 đồng/kg, giá trị số cá này ước đạt 8 tỷ đồng. Dịp Tết Nguyên đán, giá bán thường cao hơn.
Để có được quy mô sản xuất này, các thành viên đã đầu tư hơn 6 tỷ đồng cho 7 lồng bè, hệ thống lưới, con giống và công chăm sóc. Riêng chi phí thức ăn từ đầu năm đến nay khoảng 4 tỷ đồng, chưa kể nhân công, máy móc và các khoản vận hành khác.
Ông Quân cho biết, nuôi cá lồng trên biển cần vốn lớn, chi phí thức ăn và con giống cao. Vì vậy, người nuôi phải tính toán kỹ, không thể chỉ thả cá rồi chờ đến ngày thu hoạch.
“Vùng biển này có tiềm năng, cá bớp lại có giá trị kinh tế và thị trường tiêu thụ. Quan trọng là phải biết tổ chức sản xuất, thả nuôi gối vụ, không để toàn bộ vốn liếng dồn vào một thời điểm thu hoạch. Có như vậy mới duy trì được nguồn hàng, chủ động đầu ra và tính chuyện làm ăn lâu dài”, ông Quân chia sẻ.
Một bài học khác được các thành viên HTX rút ra từ thực tế sản xuất là phải đầu tư lồng bè phù hợp với điều kiện thời tiết miền Trung. Ông Nguyễn Ngọc Ban cho biết, trước đây người dân chủ yếu nuôi cá bằng lồng bè tre. Mỗi khi bão lớn đổ bộ, lồng bè dễ hư hỏng, cuốn trôi, người nuôi có thể mất trắng tài sản.
Sau khi tìm hiểu, các thành viên HTX quyết định đầu tư lồng bè nhựa HDPE để tăng khả năng chống chịu trước mưa bão. Theo ông Ban, muốn theo nghề lâu dài, người nuôi phải tính toán từ con giống, thức ăn đến thời điểm xuất bán, đồng thời chủ động giảm thiểu rủi ro do thiên tai.
“Chúng tôi thả nuôi gối vụ để khi có lứa cá lớn xuất bán vẫn có những lứa tiếp nối. Làm nghề biển phải tính đường dài, lấy hiệu quả cả năm làm mục tiêu chứ không chỉ trông chờ vào một vụ cá được giá”, ông Ban cho biết.
Theo bà Phan Thị Lệ Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Trạch, toàn xã hiện có khoảng 58ha diện tích nuôi thủy sản ao, hồ. Riêng khu vực Vũng Chùa - Đảo Yến có 2 HTX với 14 thành viên, duy trì 46 lồng bè, nuôi các loại cá bớp, tôm hùm, cá mú và cá sủ. Các mô hình này góp phần khai thác lợi thế vùng biển, tạo thêm việc làm và thu nhập khá cho người dân.
Giữ nghề quê, nâng giá trị sản phẩm
Bên cạnh nghề nuôi cá lồng trên biển, Phú Trạch còn có những cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống. Từ những chum nước mắm ban đầu chỉ làm để dùng trong gia đình, một số hộ đã mở rộng sản xuất, đưa sản phẩm quê nhà đến với thị trường.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Bé, chủ cơ sở nước mắm truyền thống Ngọc Bé cho biết, học nghề từ mẹ khi còn nhỏ. Ban đầu chỉ làm vài chum phục vụ bữa ăn hằng ngày. Thấy sản phẩm được người thân, hàng xóm tin dùng, nhiều người tìm đến đặt mua, bà mạnh dạn mở rộng quy mô, từng bước hình thành cơ sở sản xuất như hiện nay.
Hơn 10 năm gắn bó với nghề, bà Bé vẫn giữ cách chế biến truyền thống, sử dụng cá tươi và muối sạch làm nguyên liệu. Hiện cơ sở có 4-5 lao động trong gia đình, sản xuất khoảng 4.000-5.000 lít nước mắm mỗi năm, cung ứng cho thị trường trong tỉnh và một số địa phương khác. Bình quân mỗi năm, cơ sở mang lại lợi nhuận khoảng 300-400 triệu đồng.
Với bà Bé, làm nước mắm không chỉ là sinh kế mà còn là cách giữ nghề mẹ truyền lại. Bà mong muốn được tham quan các mô hình sản xuất hiệu quả, tham gia tập huấn để học hỏi kinh nghiệm, từng bước mở rộng quy mô và thị trường tiêu thụ.
Theo Phòng Kinh tế xã Phú Trạch, cơ sở nước mắm Ngọc Bé đang được địa phương hướng dẫn hoàn thiện thủ tục đăng ký sản phẩm OCOP. Đây là bước đi nhằm chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.
Nước mắm Ngọc Bé được đóng chai, hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Từ những lồng cá giữa biển đến những chai nước mắm quê nhà, người dân Phú Trạch đang biến lợi thế bản địa thành giá trị kinh tế. Để những mô hình ấy vươn xa, cần tiếp sức cho người dân về vốn, kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Khi sản phẩm quê nhà được nâng tầm, lợi thế của biển và nghề truyền thống sẽ trở thành động lực để người dân làm giàu bền vững trên chính quê hương mình.
Những con số nổi bật từ phát triển kinh tế, tạo sinh kế ở Phú Trạch
Diêm nghiệp: Sản lượng muối đạt 4.700 tấn, bằng 117,5% kế hoạch năm.
Kinh tế biển: Sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy hải sản đạt 3.287 tấn, góp phần tạo sinh kế cho người dân ven biển.
Thương mại, dịch vụ: Toàn xã có 152 doanh nghiệp, 10 hợp tác xã, 349 cơ sở tiểu thủ công nghiệp và khoảng 1.700 hộ kinh doanh dịch vụ.
Phát triển sản phẩm: Duy trì, nâng cao chất lượng 5 sản phẩm OCOP, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm địa phương.
Tạo việc làm: Giải quyết việc làm mới cho 889 lao động, đạt 88,2% kế hoạch năm.
Minh Phương
