Tổ chức lại sản xuất, nâng giá trị lúa – tôm
Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp ngày càng chịu tác động của biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường ngày càng cao, xã U Minh xác định tổ chức lại sản xuất là giải pháp then chốt để phát huy hiệu quả mô hình lúa – tôm.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã U Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về “Đột phá phát triển mô hình lúa – tôm gắn với tổ chức lại sản xuất và đẩy mạnh truyền thông đến năm 2030 và những năm tiếp theo”.
Theo ông Lê Hồng Thịnh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã U Minh: Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các khâu đột phá của Đại hội Đảng bộ xã, phát huy lợi thế hệ sinh thái lúa – tôm, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, đồng thời xây dựng thương hiệu và nâng cao hiệu quả truyền thông cho nông sản địa phương.
Ông Lê Hồng Thịnh, trao đổi với bà con nông dân về mô hình lúa – tôm (Ảnh: T.N).
Xã U Minh có bờ biển dài 17 km, diện tích tự nhiên khoảng 145 km². Với điều kiện sinh thái đặc thù, mô hình lúa – tôm được xác định là một trong những lợi thế quan trọng của địa phương, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn phân tán, quy mô nhỏ; liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa bền vững. Trong khi đó, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và ổn định sản phẩm ngày càng cao.
Từ thực tế đó, xã U Minh định hướng chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức theo chuỗi giá trị, lấy hợp tác xã làm nòng cốt, doanh nghiệp kết nối thị trường; đồng thời đẩy mạnh khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu.
Tại ấp Kim Đài, bà con nông dân cho rằng, bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, việc đầu tư đồng bộ thủy lợi và giao thông sẽ giúp chủ động nguồn nước, thuận lợi sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ lúa, tôm. Người dân cũng mong các mô hình liên kết được triển khai sát thực tế, gắn hướng dẫn kỹ thuật với tiêu chuẩn và đầu ra sản phẩm, qua đó tạo động lực để nông dân tham gia hợp tác xã, hình thành vùng sản xuất tập trung.
Đến năm 2030, xã phấn đấu duy trì 5.400 ha lúa – tôm. Giai đoạn 2025–2030, sản lượng lúa dự kiến đạt 130.000 tấn, thủy sản 100.000 tấn, trong đó tôm khoảng 40.000 tấn. Khoảng 50% diện tích lúa – tôm vùng trọng điểm phấn đấu đạt chứng nhận VietGAP, hữu cơ hoặc tiêu chuẩn quốc tế phù hợp; ít nhất 50% diện tích nuôi tôm tập trung được cấp mã số vùng nuôi.
Xã cũng định hướng trên 60% hộ dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc liên kết sản xuất; duy trì ít nhất 2 hợp tác xã điểm và hình thành ít nhất 1 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ bền vững, có hợp đồng bao tiêu dài hạn.
Công nghệ, thương hiệu để mở rộng thị trường
Để hiện thực hóa mục tiêu, xã U Minh xác định đầu tư hạ tầng, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là những giải pháp quan trọng.
Địa phương sẽ rà soát hệ thống thủy lợi, nạo vét các tuyến kênh trục chính, kênh nội đồng; nâng cấp, sửa chữa các cống, đập điều tiết nước xuống cấp. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ nhằm phục vụ mô hình 1 vụ lúa – 2 vụ tôm, chủ động kiểm soát nguồn nước, điều tiết mặn – ngọt và ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn.
Người dân xã U Minh tranh thủ trồng lúa trên đất nuôi tôm (Ảnh: T.N).
Cùng với đó, xã huy động, lồng ghép các nguồn lực nâng cấp giao thông kết nối từ trung tâm xã đến vùng sản xuất, tạo thuận lợi cho vận chuyển và tiêu thụ nông sản.
Trong sản xuất, địa phương phối hợp với các cơ quan chuyên môn xây dựng các “vùng nuôi thông minh” làm điểm tham quan, học tập; khuyến khích người dân sử dụng chế phẩm sinh học, vi sinh thay thế dần hóa chất trong xử lý môi trường ao nuôi; tăng cường quan trắc, cảnh báo sớm rủi ro.
Một trong những hướng đi được chú trọng là số hóa bản đồ vùng trồng, vùng nuôi; quản lý mã số vùng nuôi và triển khai nhật ký sản xuất điện tử trong các hợp tác xã, từng bước mở rộng đến hộ dân. Qua đó, nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ dân cũng được hỗ trợ áp dụng quy trình sản xuất đạt chuẩn VietGAP, hữu cơ hoặc các tiêu chuẩn phù hợp. Địa phương tăng cường tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và tổ chức cho nông dân tham quan, học tập các mô hình hiệu quả.
Đặc biệt, U Minh xác định xây dựng thương hiệu và truyền thông là một trong những khâu đột phá. Địa phương sẽ triển khai chiến dịch truyền thông chuyên đề về lúa – tôm U Minh trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số; nâng cao chất lượng Trang thông tin điện tử xã, tăng cường phối hợp với cơ quan báo chí để quảng bá sản phẩm đặc trưng.
Mục tiêu là 100% mô hình sản xuất tiêu biểu được số hóa thông tin, quảng bá trên các kênh truyền thông chính thống và nền tảng số của địa phương.
Việc quảng bá lúa – tôm cũng được gắn với phát triển du lịch sinh thái, từng bước thu hút du khách tham quan, trải nghiệm mô hình sản xuất. Qua đó, giá trị nông sản không chỉ dừng ở sản phẩm hàng hóa mà còn được mở rộng sang trải nghiệm và du lịch cộng đồng...
Đưa Nghị quyết thành kết quả cụ thể
Bà con nông dân xã U Minh phấn khởi thu hoạch vụ tôm càng xanh xen canh trong ruộng lúa (Ảnh: T.N).
Để các mục tiêu không dừng ở kế hoạch, Ban Thường vụ Đảng ủy xã U Minh sẽ tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và đưa kết quả thực hiện vào chương trình kiểm tra, giám sát.
UBND xã được giao cụ thể hóa nghị quyết bằng chương trình hành động và kế hoạch thực hiện giai đoạn 2026 – 2030 theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”.
Trong năm 2027, địa phương phấn đấu hình thành ít nhất 1 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm bền vững, có hợp đồng bao tiêu dài hạn; đẩy nhanh cấp mã số vùng nuôi, mở rộng diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn và triển khai nhật ký sản xuất điện tử trong các hợp tác xã.
Cùng với tổ chức sản xuất, xã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về kinh tế tập thể, quản trị hợp tác xã và ứng dụng công nghệ số. Cán bộ phụ trách từng vùng sản xuất sẽ thường xuyên đối thoại với người dân, hợp tác xã để kịp thời tháo gỡ khó khăn.
Theo báo cáo của xã U Minh, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn hiện cơ bản ổn định. Diện tích làm đất lũy kế đạt 5.368 ha, bằng 100% kế hoạch; diện tích gieo mạ đạt 470 ha. Diện tích rau màu xuống giống đạt 57,5/60 ha, bằng 95,83% kế hoạch; diện tích thu hoạch đạt 46/53,3 ha, sản lượng khoảng 783 tấn.
Theo ông Lê Hồng Thịnh, thời gian tới, xã tiếp tục tập trung phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp; chủ động ứng phó triều cường, mưa lớn, lốc xoáy, sạt lở đất; tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Trọng Nghĩa
