Hà Nội: Phát huy vị thế ‘Thành phố học tập toàn cầu’ của UNESCO

Lấy chất lượng và an toàn của người học làm thước đo

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Chỉ thị số 21/CT-UBND ngày 25/8/2026 về thực hiện nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027 trên địa bàn thành phố.

Theo Chỉ thị, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu giám đốc, thủ trưởng các sở, ban, ngành; chủ tịch UBND các xã, phường; người đứng đầu các cơ sở giáo dục, đào tạo tập trung triển khai nhiệm vụ năm học với chủ đề “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.

Trong đó, Sở Giáo dục và Đào tạo được giao đổi mới quản lý theo hướng quản trị phát triển; phát huy quyền chủ động gắn với trách nhiệm giải trình; phân định rõ trách nhiệm của cấp thành phố, cấp xã và cơ sở giáo dục; lấy chất lượng, sự tiến bộ và an toàn của người học làm thước đo.

Ngành giáo dục Hà Nội sẽ tăng cường khai thác dữ liệu để điều chỉnh kế hoạch, bố trí đội ngũ, hỗ trợ học sinh và cải tiến chất lượng. Các chỉ tiêu giáo dục và đào tạo được lồng ghép vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và dự toán ngân sách; đồng thời giảm báo cáo trung gian, trùng lặp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được thành phố đặt ra là bảo đảm giáo viên, trường, lớp, sách giáo khoa, thiết bị và các điều kiện thiết yếu, tổ chức năm học đúng khung thời gian.

Thành phố yêu cầu cập nhật biến động, huy động và hỗ trợ học sinh, không để học sinh bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn; điều tiết phòng học, cơ sở vật chất và đội ngũ giữa các điểm trường, địa bàn, giảm tình trạng quá tải tại những khu vực tăng dân số cơ học.

Các hạng mục xuống cấp, công trình thiết yếu, phòng cháy, chữa cháy và hạ tầng số được ưu tiên sửa chữa. Sách giáo khoa phải được bảo đảm đầy đủ trước khi tổ chức dạy học; đồng thời hỗ trợ sách, thiết bị, đồ dùng học tập cho học sinh yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn.

Sở Giáo dục và Đào tạo cũng được giao rà soát, tham mưu lộ trình hỗ trợ, miễn phí sách giáo khoa phù hợp với chủ trương của Trung ương và khả năng cân đối ngân sách thành phố.

Cùng với đó, Hà Nội tiếp tục rà soát, sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập theo quy định, bảo đảm ổn định tổ chức, đội ngũ và điều kiện hoạt động.

Đối với trường cùng cấp có nhiều địa điểm và trường liên cấp tiểu học - trung học cơ sở, thành phố yêu cầu hoàn thiện quy chế, phân công lãnh đạo, tổ chuyên môn, đầu mối phụ trách; thống nhất quản trị, hạ tầng công nghệ thông tin và quản lý tài sản công.

Đáng chú ý, Chỉ thị đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực và bảo đảm thực chất; tổ chức các kỳ thi, tuyển sinh an toàn, khách quan, đồng thời chuẩn bị sớm cho Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2027.

Hà Nội sẽ tăng cường giáo dục STEM/STEAM, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lực số và trí tuệ nhân tạo phù hợp với từng cấp học. Hoạt động hướng nghiệp được yêu cầu gắn với năng lực, sở trường của học sinh, nhu cầu nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Thành phố cũng triển khai lộ trình đưa tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo kế hoạch được phê duyệt; phát triển môi trường sử dụng tiếng Anh, đội ngũ giáo viên và ứng dụng công nghệ; tổ chức dạy học bằng tiếng Anh tại những cơ sở đủ điều kiện.

Song song với nâng cao chất lượng chuyên môn, ngành giáo dục được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, pháp luật và trách nhiệm công dân; tăng cường giáo dục thể chất, nghệ thuật, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và năng lực cảm xúc - xã hội.

Nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với nhu cầu nhân lực

Đối với giáo dục nghề nghiệp, thành phố yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu nhân lực; tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hướng nghiệp, phân luồng, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng; ưu tiên các ngành, nghề thành phố có nhu cầu.

Hà Nội đồng thời tiếp tục phát huy vai trò trong Mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO, khai thác hiệu quả tài nguyên giáo dục mở, học liệu số và các nền tảng học tập dùng chung.

Về đội ngũ, thành phố ưu tiên giáo viên đối với những môn học còn thiếu; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách; tăng cường bồi dưỡng năng lực quản trị trường nhiều cấp, nhiều điểm trường, năng lực số, ngoại ngữ, STEM/STEAM, trí tuệ nhân tạo, tư vấn tâm lý và giáo dục hòa nhập.

Chỉ thị cũng yêu cầu phát triển hệ sinh thái giáo dục số thống nhất, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, học bạ số, hồ sơ số, mã định danh học tập, kho học liệu và nền tảng dùng chung; bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, liên thông và an toàn.

Trí tuệ nhân tạo được định hướng ứng dụng có kiểm soát trong quản trị, dạy học, kiểm tra và đánh giá, đi đôi với bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền trẻ em, bản quyền và trung thực học thuật.

Một nhiệm vụ khác được Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng môi trường giáo dục an toàn, kỷ cương, nhân văn; tăng cường đạo đức nhà giáo, văn hóa ứng xử, tư vấn tâm lý, công tác xã hội và sức khỏe học đường.

Các cơ sở giáo dục phải tăng cường phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em, thuốc lá điện tử, ma túy, tệ nạn xã hội và những nguy cơ trên môi trường số; kiểm soát chặt chẽ điều kiện bán trú, bếp ăn, căng tin, nguồn gốc thực phẩm và nhà cung cấp.

Thành phố cũng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy; chủ động phòng, chống tai nạn, đuối nước và dịch bệnh.

Các khoản thu, chi, điều kiện và cam kết chất lượng phải được công khai, minh bạch; không ép buộc đóng góp. Các đơn vị phải công khai đầu mối tiếp nhận, xử lý phản ánh liên quan đến lạm thu, dạy thêm, học thêm.

Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội, các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan báo chí, truyền thông phối hợp tuyên truyền, vận động, giám sát chính sách giáo dục; kịp thời phản ánh những vấn đề ảnh hưởng đến quyền lợi của người học, nhà giáo; lan tỏa các mô hình tốt, tạo đồng thuận và huy động sự tham gia của nhân dân.