Chế biến, chế tạo giữ vai trò “đầu tàu” công nghiệp
Sau khi mở rộng không gian phát triển, Gia Lai đang sở hữu vùng nguyên liệu nông-lâm sản lớn với gần 977 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp cùng sản lượng lương thực hằng năm trên 1,35 triệu tấn. Đây là lợi thế quan trọng để địa phương phát triển công nghiệp chế biến theo hướng nâng cao giá trị gia tăng thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô.
Trong 7 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 7,97% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Sở Công Thương Gia Lai, trong 7 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 7,97% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,56%, cao hơn mức tăng chung và tiếp tục là động lực lớn nhất của toàn ngành.
Đà tăng trưởng được phản ánh qua nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực. So với cùng kỳ năm trước, sản lượng gạch ốp lát tăng 53,66%; bàn nhựa giả mây tăng 43,8%; sữa và kem cô đặc tăng 37,14%; ghế nhựa giả mây tăng 33,12%; nước cam, chanh, quýt, bưởi tăng 32,39%; phi lê cá tăng 15,59%…
Không chỉ các doanh nghiệp quy mô lớn, nhiều cơ sở chế biến thực phẩm địa phương cũng đang từng bước khẳng định vị thế thông qua các sản phẩm đạt chứng nhận công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Có thể kể đến cà phê Baka của Công ty TNHH Baka (xã Ia Hrung), hạt điều Hải Bình của Công ty CP Hạt điều Hải Bình Gia Lai (phường Hội Phú), nước tương Hoa Sen của Cơ sở sản xuất nước chấm Tương Việt Hoa Sen (phường Diên Hồng) hay bánh tráng Dalop của Công ty TNHH Nhân Hòa (phường Hoài Nhơn Nam).
Cùng với nhiều dự án đi vào hoạt động và sản phẩm chế biến ngày càng đa dạng, lĩnh vực này đang tạo thêm dư địa để công nghiệp địa phương bứt tốc những tháng cuối năm.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Quốc Bảo, Giám đốc Công ty TNHH Nhân Hòa, cho biết bánh tráng Dalop được sản xuất từ nguồn nguyên liệu chọn lọc, kết hợp quy trình chế biến truyền thống với dây chuyền, công nghệ hiện đại nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều. Từ một sản phẩm gắn với làng nghề địa phương, bánh tráng Dalop đã từng bước xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.
Theo ông Bảo, sản phẩm bánh tráng gạo mè Dalop M4 hiện đã đạt chứng nhận OCOP 5 sao và được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối hiện đại cũng như hướng tới xuất khẩu.
Động lực từ những dự án quy mô lớn
Song song với sự phát triển của các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, Gia Lai đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp nhằm mở rộng năng lực sản xuất.
Đến nay, toàn tỉnh có 27 dự án đăng ký đầu tư vào các cụm công nghiệp với tổng vốn hơn 2.564 tỷ đồng. Riêng trong 7 tháng năm 2026, đã có 67 dự án sản xuất công nghiệp đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư hơn 22.455 tỷ đồng, trong đó có 16 dự án trọng điểm thuộc các lĩnh vực năng lượng tái tạo, chế biến nông-lâm sản, vật liệu xây dựng và công nghiệp chế tạo.
Một trong những điển hình là Nhà máy Đường An Khê (Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi). Sau nhiều lần đầu tư mở rộng, nhà máy hiện đạt công suất ép 18.000 tấn mía/ngày, trở thành nhà máy đường lớn nhất Việt Nam với sản lượng hơn 250.000 tấn đường mỗi năm, chiếm trên 20% sản lượng đường sản xuất từ mía của cả nước.
Không chỉ sản xuất đường, doanh nghiệp còn phát triển chuỗi chế biến sâu từ cây mía với điện sinh khối và ethanol, qua đó tận dụng tối đa phụ phẩm, gia tăng giá trị cho ngành mía đường.
Nhà máy Đường An Khê (Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi) đạt công suất ép 18.000 tấn mía/ngày.
Ông Nguyễn Hoàng Phước, Phó Giám đốc Nhà máy Đường An Khê cho biết các sản phẩm của nhà máy ngày càng đa dạng, từ các dòng đường tinh luyện đến các sản phẩm sau đường. Hiện sản phẩm đã được cung ứng cho nhiều doanh nghiệp lớn như Vinamilk, Vinasoy, Pepsi, Nutifood, Bibica, Masan… đồng thời có mặt tại các hệ thống bán lẻ lớn như Co.opmart, WinMart, Bách Hóa Xanh và từng bước xuất khẩu sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc) cùng một số quốc gia khác.
Để tiếp tục nâng cao giá trị cây mía, doanh nghiệp đang đầu tư nâng công suất Nhà máy Đường An Khê lên 25.000 tấn mía/ngày, mở rộng Nhà máy Điện sinh khối An Khê từ 95 MW lên 135 MW với tổng vốn đầu tư hơn 2.015 tỷ đồng, đồng thời triển khai dự án Nhà máy Ethanol An Khê có tổng mức đầu tư 1.741 tỷ đồng nhằm tận dụng nguồn mật rỉ để sản xuất nhiên liệu sinh học và các sản phẩm giá trị cao.
Ngoài lĩnh vực mía đường, nhiều dự án chế biến khác cũng đang được triển khai như Nhà máy chế biến sữa NutiFood Cao Nguyên giai đoạn 2 (phường Pleiku); Nhà máy sản xuất viên nén sinh học và chế biến vật liệu gỗ nội thất Nhơn Tân (phường Quy Nhơn Nam); dự án nâng công suất Nhà máy thức ăn chăn nuôi Greenfeed (phường An Nhơn Nam). Đây được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm năng lực sản xuất, tạo dư địa tăng trưởng cho ngành công nghiệp chế biến trong thời gian tới.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Dương Minh Đức, Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai cho biết tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng công nghiệp bình quân 13,5-14,5%/năm trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đến năm 2030 tỷ trọng công nghiệp chiếm khoảng 28,5-29% GRDP. Trọng tâm là phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp năng lượng; công nghiệp xanh và công nghiệp hỗ trợ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất.
"Gia Lai cũng định hướng trở thành trung tâm công nghiệp chế biến nông-lâm sản của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, tập trung phát triển chế biến sâu các sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, mía đường, trái cây, dược liệu và gỗ rừng trồng; qua đó từng bước giảm xuất khẩu nguyên liệu thô, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế", ông Dương Minh Đức nhấn mạnh.
Với lợi thế vùng nguyên liệu lớn, sự gia tăng của các dự án đầu tư cùng chiến lược phát triển chế biến sâu, Gia Lai đang từng bước hình thành nền công nghiệp hiện đại hơn, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong giai đoạn mới.
