Ngư dân làng chài Gia Lai trúng mùa ruốc, 'bỏ túi' tiền triệu mỗi ngày

Ruốc về dày, ghe thuyền nối nhau bám luồng

Những ngày này, tại vùng biển Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai), không khí lao động trở nên sôi động hơn hẳn khi ruốc bước vào chính vụ. Từ chập choạng chiều, ghe thuyền đã rời bến, hướng ra khơi đón con nước. Đến gần trưa hôm sau, từng chiếc lại hối hả cập bờ, khoang thuyền nặng trĩu ruốc tươi.

Theo các chủ tàu, ruốc năm nay xuất hiện thành từng luồng lớn khi biển êm. Có đêm, mỗi tàu khai thác được 1,5 - 2 tấn. Ruốc nổi theo dòng chảy, hết vệt này lại xuất hiện vệt khác, buộc thuyền trưởng phải nhanh chóng điều hướng bám theo. Khi khoang đã đầy, tàu mới quay về bến trong niềm phấn khởi. 

Nghề khai thác ruốc mang tính cộng đồng rõ nét. Mỗi tàu thường có 3 - 4 lao động cùng “phần hùn”, góp sức ra khơi. Thu nhập không tính riêng từng chuyến mà cộng dồn nhiều ngày, sau đó trừ chi phí nhiên liệu, đá lạnh, ăn uống rồi mới chia theo thỏa thuận. Cách làm này giúp giảm rủi ro và tăng sự gắn bó giữa các bạn biển.

Ông Minh Lý (55 tuổi) nói rằng, khai thác ruốc không chỉ cần sức khỏe mà còn đòi hỏi sự khéo léo. Khi ruốc về dày, hàng chục tàu cùng hoạt động trên một vùng nước, người điều khiển phải vững tay lái để tránh va chạm. Mỗi chuyến thường bắt đầu từ chiều tối và kéo dài liên tục đến gần trưa hôm sau, công việc dồn dập nên rất hao sức.

"Ngày trúng lớn, mỗi lao động có thể nhận vài triệu đồng; ngày ít cũng vài trăm nghìn đồng. Trong chính vụ, giá ruốc dao động khoảng 10.000 - 15.000 đồng/kg. Dù giá không cao, nhưng nhờ sản lượng lớn nên tổng thu nhập mỗi đêm khá ổn định, tạo nguồn tiền mặt đáng kể cho nhiều gia đình", ông Lý chia sẻ.

Còn bà Võ Thị Liễu (phường Quy Nhơn Đông) cho biết, những năm thuận lợi, một tàu có thể thu hơn 10 triệu đồng mỗi đêm. Tính cả vụ, doanh thu có thể đạt vài trăm triệu đồng, đủ để tái đầu tư ngư cụ và lo toan cuộc sống.

Biển vào vụ, sinh kế theo mùa

Với người dân làng chài, mùa ruốc là khoảng thời gian quan trọng nhất trong năm. Những ngày cao điểm, bến cá rộn ràng từ sáng sớm. Từng thúng ruốc tươi được chuyển nhanh lên bờ, tiếng nói cười xen lẫn mùi biển mặn mòi tạo nên nhịp sống tất bật đặc trưng của mùa vụ.

Ngay khi tàu cập bến, ruốc được thương lái thu mua tại chỗ. Một phần tiêu thụ tươi trong dân, phần còn lại chuyển đến các cơ sở chế biến mắm. Nhờ khu vực đáy biển chủ yếu là cát nên ruốc được đánh giá sạch, thơm, rất thích hợp để làm mắm ruốc, muối xổi, đều là những món ăn dân dã nhưng đậm vị biển.

Vào mùa cao điểm, nhiều hộ dân cũng tranh thủ mua vài chục ký về muối để dùng dần hoặc gửi biếu người thân như món quà quê mộc mạc. Sản vật từ bến cá theo những chuyến xe tỏa đi các địa phương lân cận, hình thành chuỗi giá trị từ khai thác, thu mua đến chế biến, buôn bán nhỏ lẻ. Nhờ vậy, không chỉ ngư dân mà cả tiểu thương, cơ sở sản xuất truyền thống cũng có thêm nguồn thu nhập theo mùa.

Với nhiều gia đình, ruốc không chỉ là nguồn thu theo mùa mà còn là chỗ dựa kinh tế quan trọng. Anh Trần Văn Hòa, ngư dân có hơn 20 năm gắn bó với nghề, cho biết mùa ruốc nhiều năm mang lại nguồn thu đáng kể. “Những năm thuận lợi, mỗi tàu có thể đạt doanh thu vài trăm triệu đồng cả vụ. Nhà tôi có hai con đang đi học, nhờ chính vụ ruốc mà có tiền lo học phí, sửa lại mái nhà. Dù vất vả, nhưng có việc làm đều và có thu nhập mỗi ngày là mừng rồi”, anh chia sẻ.

Ông Đinh Văn Quang, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân khu phố Lý Hòa (phường Quy Nhơn Đông) cho biết: "Những ngày gần đây, gió nổi khiến sản lượng giảm so với cùng kỳ năm trước. Tuy vậy, bà con vẫn kiên trì bám biển, chờ đợi những đợt sóng yên để tiếp tục ra khơi".

Dù còn đó nỗi lo về thời tiết thất thường hay biến động giá, phần lớn ngư dân vẫn giữ niềm tin vào những con nước đẹp. Bởi với họ, mỗi chuyến biển không chỉ mang về khoang ruốc đầy mà còn chở theo hy vọng về một mùa biển đủ đầy, tiếp thêm động lực để bám nghề và giữ nhịp sống ven sóng.