Đào tạo nghề sát nhu cầu việc làm
Với người dân vùng nghèo, vùng khó khăn, học nghề không chỉ nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng mà còn hướng tới việc làm và thu nhập ổn định. Đây là hướng đi được các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Phú Thọ đang tập trung triển khai.
Theo ông Lê Đức Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ (xã Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ), mỗi địa phương có điều kiện, thế mạnh và tiềm năng phát triển khác nhau. Vì vậy, đào tạo nghề cần gắn với điều kiện thực tế, nhu cầu nhân lực và định hướng phát triển kinh tế của từng địa phương.
Địa bàn tuyển sinh của Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ gồm nhiều khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đông đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới như Lào Cai, Tuyên Quang, Lai Châu... và một số thôn, bản của tỉnh Phú Thọ.
Từ thực tế này, nhà trường xác định đào tạo phải gắn với nhu cầu nhân lực địa phương và giải quyết việc làm, theo phương châm: “Đào tạo những gì xã hội cần, không phải đào tạo những gì nhà trường có”.
Sinh viên Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ thực hành nghề, nâng cao kỹ năng đáp ứng nhu cầu việc làm.
Đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, chi phí học tập là một trong những vấn đề cần được quan tâm. Để giảm áp lực này, nhà trường hợp tác với doanh nghiệp triển khai các chương trình tài trợ học phí, cấp học bổng gắn với thực tập và tuyển dụng.
Một số lớp sinh viên được doanh nghiệp hỗ trợ 100% học phí, sinh hoạt phí trong toàn khóa học và cam kết tuyển dụng sau đào tạo. Mô hình hướng đến sinh viên thuộc nhóm yếu thế, người dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo và người có hộ khẩu tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Cùng với hỗ trợ người học, liên kết doanh nghiệp được nhà trường triển khai xuyên suốt từ đào tạo, thực tập đến tuyển dụng. Hiện 100% sinh viên của trường được thực tập sản xuất, thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp.
Mỗi năm, trường tổ chức từ 1 - 2 phiên giao dịch việc làm, với hàng chục doanh nghiệp tham gia giới thiệu và tuyển dụng lao động.
Qua hoạt động này, sinh viên có điều kiện tiếp cận doanh nghiệp, tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng và chuẩn bị cho quá trình tham gia thị trường lao động sau tốt nghiệp.
Gỡ rào cản học nghề cho học sinh vùng khó
Tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ (xã Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ), đối tượng tuyển sinh chủ yếu là học sinh dân tộc thiểu số đến từ các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Phần lớn thuộc hộ nghèo, cận nghèo; một số em có hoàn cảnh đặc biệt, thiếu sự quan tâm và định hướng trong học tập, lựa chọn nghề nghiệp.
Theo bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ, một trong những rào cản hiện nay là nhận thức của một bộ phận phụ huynh, học sinh về giáo dục nghề nghiệp còn hạn chế. Một số gia đình vẫn xem học nghề là lựa chọn sau cùng hoặc muốn con sớm đi làm để phụ giúp kinh tế.
Bên cạnh nhận thức, điều kiện kinh tế cũng khiến nhiều học sinh lo lắng về học phí và chi phí sinh hoạt. Các chính sách miễn học phí, hỗ trợ chi phí học tập, bố trí chỗ ở nội trú được thực hiện nhằm tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập.
Để học sinh vùng dân tộc thiểu số, vùng khó khăn hiểu hơn về học nghề và cơ hội việc làm, hằng năm nhà trường phối hợp với chính quyền địa phương, các trường THCS, Trung tâm GDNN - GDTX tổ chức tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu ngành nghề và thông tin về các chính sách hỗ trợ.
Học sinh Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ thực hành kỹ năng nghề.
Bà Đinh Thị Minh Thức - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ chia sẻ, với đặc thù là cơ sở giáo dục nghề nghiệp dành cho học sinh dân tộc thiểu số và học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mỗi học sinh tốt nghiệp có việc làm ổn định không chỉ thể hiện kết quả đào tạo nghề mà còn góp phần giúp gia đình cải thiện đời sống, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.
Thời gian tới, Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Phú Thọ tiếp tục đổi mới phương pháp đào tạo, tăng cường ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, xây dựng môi trường học tập an toàn; tạo điều kiện để học sinh phát triển kỹ năng, tự tin lập thân, lập nghiệp.
Từ thực tế tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở Phú Thọ cho thấy, đào tạo nghề cho người dân vùng khó gắn với nhu cầu việc làm và sự tham gia của doanh nghiệp. Cùng với tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ người học, các trường chú trọng đào tạo sát thực tế sản xuất, tăng thời gian thực tập và kết nối tuyển dụng.
Qua đó, người học, nhất là học sinh dân tộc thiểu số, hộ nghèo, cận nghèo và có hoàn cảnh khó khăn, có thêm điều kiện học nghề, tiếp cận việc làm sau tốt nghiệp. Đây cũng là hướng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện nhằm nâng hiệu quả đào tạo, hỗ trợ người học ổn định sinh kế.
