Tại phiên thảo luận "Kết nối các khối - Lợi ích chiến lược của việc liên kết CPTPP - EU" trong khuôn khổ Diễn đàn Canada - Việt Nam chiều 20/7 tại TP. Hồ Chí Minh, các diễn giả tập trung trao đổi về những lĩnh vực ưu tiên và các kết quả cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác giữa hai khối, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế số, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và môi trường thương mại toàn cầu.
Toàn cảnh phiên thảo luận. Ảnh: Quỳnh Trang
Hướng tới các kết quả cụ thể trong hợp tác CPTPP - EU
Là một trong những diễn giả trong phiên thảo luận, ông Rafael de Bustamante Tello, Đại biện lâm thời Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU), cho biết quan hệ đối tác giữa EU và CPTPP có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hai bên cùng chiếm tỷ trọng lớn về thương mại và hoạt động kinh tế toàn cầu, cũng như dữ liệu và công nghệ.
Theo ông Rafael de Bustamante Tello, mục tiêu của quan hệ đối tác là mang lại lợi ích cho cả hai phía, đồng thời hướng tới đạt được các kết quả cụ thể trong ngắn hạn tại Hội nghị Bộ trưởng dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới.
Để đạt mục tiêu này, các bên đang trao đổi theo nhiều hướng khác nhau và hướng tới kết quả trong ba lĩnh vực gồm kinh tế số, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và môi trường thương mại toàn cầu.
Ông Rafael de Bustamante Tello cho biết EU mong muốn bốn kết quả cụ thể có thể được công bố trong giai đoạn tới.
Thứ nhất, khởi động mạng lưới ứng phó khủng hoảng đối với gián đoạn chuỗi cung ứng. Theo đề xuất, các bên sẽ phối hợp và điều phối phản ứng khi xảy ra những gián đoạn nghiêm trọng của chuỗi cung ứng. Trong giai đoạn đầu, mạng lưới có thể được thiết lập cùng với danh sách đầu mối liên hệ, còn các điều khoản tham chiếu chi tiết sẽ được xây dựng sau đó.
Thứ hai, thông qua một tài liệu tham chiếu về chuỗi cung ứng logistics. Theo ông Rafael de Bustamente, trong trụ cột về khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, các bên cần hướng tới các nguyên tắc hoặc cách hiểu chung đối với dịch vụ logistics và chuỗi cung ứng. Tài liệu tham chiếu này có thể được xây dựng trên cơ sở các thông lệ hiện có của EU, các quy định của CPTPP và những cách tiếp cận quản lý đã phổ biến.
Thứ ba, thông qua lập trường chung về các biện pháp môi trường liên quan đến thương mại. Theo đề xuất, các bên sẽ cùng xây dựng hướng dẫn cho việc thiết kế và triển khai các biện pháp môi trường liên quan đến thương mại.
Thứ tư, công bố văn kiện định hướng về một hiệp định kinh tế số. Hiện nay, một số nước đã thống nhất về nguyên tắc sẽ cùng xây dựng một báo cáo chung tổng hợp các bài học kinh nghiệm về chính sách kinh tế số và các cơ hội thúc đẩy tính tương thích, khả năng tương tác giữa các hệ thống.
Ưu tiên kinh tế số và quy tắc xuất xứ hàng hóa
Đồng quan điểm về việc cần sớm tạo ra những kết quả cụ thể, PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương cho rằng trong ngắn hạn, việc hợp tác cần hướng tới việc mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp thông qua những hành động cụ thể và các kết quả có thể đạt được ngay.
Theo PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, điều quan trọng là tìm được điểm giao thoa giữa tiềm năng hợp tác, tầm nhìn chung, định hướng chính trị ở cấp cao và lợi ích thực tế của cộng đồng doanh nghiệp. Lĩnh vực đầu tiên có thể triển khai trong thời gian ngắn là thương mại điện tử và chuyển đổi số.
PGS.TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương trao đổi cùng các chuyên gia quốc tế về vấn đề kinh tế số và liên kết chuỗi cung ứng. Ảnh: Quỳnh Trang
Theo PGS.TS Đào Ngọc Tiến, ở cấp độ chính phủ, nhiều nền tảng hợp tác đã được hình thành. Trong khu vực đã có Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), CPTPP có chương về thương mại điện tử, đồng thời Việt Nam cũng đã có thỏa thuận về kinh tế số với Singapore. Điều này cho thấy các chính phủ đều đang hướng tới thúc đẩy thương mại số.
Từ phía Việt Nam, ông Đào Ngọc Tiến cho biết nước ta cũng đặt mục tiêu kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 30% GDP. Theo ông Đào Ngọc Tiến, việc hài hòa các quy định về thương mại điện tử sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế của Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác, tham gia sâu hơn vào thương mại điện tử, qua đó thúc đẩy thương mại quốc tế.
Lĩnh vực ưu tiên tiếp theo được PGS.TS. Đào Ngọc Tiến đề cập là nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Theo vị chuyên gia này, vấn đề trọng tâm không chỉ là cắt giảm thuế quan mà còn là hài hòa các quy tắc xuất xứ, thúc đẩy cơ chế cộng gộp xuất xứ và giảm các yếu tố thách thức trong thương mại.
Ông Đào Ngọc Tiến nhận định, nếu có thể liên kết các quy định về xuất xứ giữa EU và CPTPP thì sẽ góp phần thúc đẩy sự kết nối giữa hai khối. Cơ chế này cũng có thể được áp dụng đối với một số ngành hàng cụ thể như dệt may, khi nguyên liệu được nhập khẩu từ một quốc gia và tiếp tục được chế biến tại một quốc gia khác.
Thương mại điện tử cùng với việc tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng thông qua cơ chế cộng gộp quy tắc xuất xứ là những lĩnh vực có khả năng đạt được kết quả trong ngắn hạn đối với tiến trình liên kết giữa EU và CPTPP.
Kết thúc phần trao đổi, điều phối viên phiên thảo luận nhận định các diễn giả đều có sự đồng thuận về các nhóm nội dung cần được thúc đẩy gồm kinh tế số, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và môi trường thương mại toàn cầu.
