Kết nối chuỗi bán lẻ tìm đầu ra cho nông sản 

Khách hàng mua sắm tại một cửa hàng Bách hóa Xanh trên địa bàn TP Cần Thơ.

Kỳ vọng kết nối

Các món ăn chay được chế biến từ trái mít non là những sản phẩm chủ lực của Công ty Cổ phần Công nghệ thực phẩm Sáng tạo (LeMit Food). Sau gần 3 năm phát triển thị trường, doanh nghiệp xây dựng được hệ thống phân phối tại cả 3 miền. Dù vậy, nhiều lần làm việc với Bách hóa Xanh, nhưng LeMit Food không đạt được thỏa thuận hợp tác do chính sách công nợ và hình thức ký gửi hàng hóa. Thời gian thanh toán kéo dài tạo áp lực lớn về dòng tiền cho doanh nghiệp nhỏ.

Sau khi đầu tư mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cung ứng, LeMit Food tự tin đáp ứng các đơn hàng lớn, đồng thời kỳ vọng thông qua các chương trình kết nối sẽ có cơ hội hợp tác với Bách hóa Xanh cũng như các nhà bán lẻ theo cơ chế linh hoạt hơn. Theo doanh nghiệp, nếu nhà sản xuất và nhà phân phối cùng chia sẻ khó khăn, những sản phẩm xanh, có giá trị gia tăng có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng.

Hệ thống bán lẻ Bách hóa Xanh hiện có khoảng 3.400 cửa hàng trên cả nước, phục vụ hơn 2 triệu lượt khách mỗi ngày, mục tiêu đến năm 2030 nâng lên khoảng 10.000 cửa hàng, hướng tới doanh thu khoảng 10 tỉ USD. Mỗi tháng, hệ thống tiêu thụ hàng ngàn tấn nông sản, riêng trái cây đạt khoảng 10.000 tấn.

Tại TP Cần Thơ, Bách hóa Xanh hiện có 90 cửa hàng và dự kiến mở rộng lên hơn 200 cửa hàng trong giai đoạn 2026-2027. Theo ông Đậu Như Anh, Giám đốc thu mua rau củ quả, trái cây Công ty CP Thương mại Bách hóa Xanh, doanh nghiệp ưu tiên thu mua ngay tại vùng nguyên liệu nhằm giảm chi phí logistics, bảo đảm chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh. Với tiềm năng lớn về nông nghiệp, doanh nghiệp mong muốn mở rộng hợp tác với các hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân Cần Thơ và vùng ĐBSCL để hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ ổn định.

Ngoài ra, Bách hóa Xanh còn thu mua thủy sản, thịt gia súc, gia cầm, trứng và nhiều đặc sản vùng miền. Doanh nghiệp cũng sẵn sàng trở thành kênh tiêu thụ các sản phẩm chủ lực của Cần Thơ như gạo, tôm, thủy sản, sầu riêng tại những thị trường lớn TP Hồ Chí Minh, Hà Nội. Tuy nhiên, các đối tác phải đáp ứng những tiêu chí bắt buộc về nguồn gốc, chất lượng, sản lượng ổn định cũng như từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động quản trị. Đây chính là nền tảng để hình thành mối quan hệ hợp tác lâu dài theo triết lý "3 bên cùng thắng": người tiêu dùng có sản phẩm chất lượng với giá hợp lý; nhà cung cấp có đầu ra ổn định; doanh nghiệp bán lẻ bảo đảm nguồn hàng phục vụ thị trường.

Xây dựng chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu

Vĩnh Châu là vùng trồng hành tím lớn của cả nước với khoảng 3.500ha, sản lượng hơn 63.000 tấn mỗi năm. Hành tím Vĩnh Châu đã được bảo hộ nhãn hiệu, được cấp chỉ dẫn địa lý và đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Tuy nhiên, giá trị của sản phẩm vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Bà Nguyễn Thị Hòa Bình, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Châu, cho biết, người trồng hành thường xuyên đối mặt với tình trạng giá cả biến động mạnh. Có thời điểm hành chỉ còn 10.000-12.000 đồng/kg, thấp hơn chi phí sản xuất. Nhiều hộ dân không thể cầm cự, phải bán ngay sau thu hoạch khiến dễ bị thương lái ép giá. Từ thực tế đó, địa phương xác định muốn phát triển bền vững phải xây dựng chuỗi liên kết giữa Nhà nước, nhà nông, doanh nghiệp và nhà khoa học. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò định hướng quy hoạch vùng trồng, giúp người dân sản xuất theo nhu cầu thị trường thay vì phát triển tự phát.

Theo ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, thành phố có lợi thế rất lớn về nguồn cung nông sản. Đây là nền tảng quan trọng để Cần Thơ trở thành trung tâm cung ứng nông sản chất lượng cao của vùng. Tuy nhiên, tiềm năng sẽ khó chuyển hóa thành giá trị nếu liên kết giữa vùng nguyên liệu với doanh nghiệp thu mua, chế biến và hệ thống bán lẻ hiện đại chưa được củng cố. Vì vậy, Sở Công Thương thành phố tiếp tục duy trì các hoạt động kết nối, tạo điều kiện để doanh nghiệp và địa phương làm việc trực tiếp, tiến tới ký kết hợp tác lâu dài.

Theo ông Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, câu chuyện hành tím Vĩnh Châu cũng là thực trạng chung của nhiều loại nông sản hiện nay. Chi phí sản xuất tăng, giá bán thiếu ổn định trong khi vùng nguyên liệu còn phân tán khiến các chuỗi liên kết chưa thật sự bền vững. Do vậy, muốn phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, cần xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu dùng, giảm bớt các khâu trung gian để gia tăng lợi nhuận cho người nông dân. Trong chuỗi liên kết đó, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu mối giữ vai trò tập hợp sản lượng, chuẩn hóa chất lượng và kết nối trực tiếp với các hệ thống phân phối.

Kết nối với hệ thống bán lẻ hiện đại không đơn thuần là tìm đầu ra cho nông sản. Đây là động lực để tái tổ chức sản xuất, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng các chuỗi liên kết bền vững và từng bước chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Khi người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và Nhà nước cùng đồng hành, nông sản sẽ có thêm cơ hội khẳng định vị thế trên thị trường.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM