Hiệu quả từ lớp học nghề chăn nuôi gà ở Ba Sơn

Thắp sáng niềm tin từ nếp nghĩ mới

Trong không gian nhỏ yên bình của xã Ba Sơn (tỉnh Lạng Sơn), tiếng gà cục tác nhảy ổ xua đi cái vắng lặng của khoảng sân vườn. Chị Nguyễn Kim Đậm đang tỉ mẩn gạt từng nắm ngô cho đàn gà; đằng sau đôi tay chai sần và gương mặt nhân hậu của chị là cả một hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ để mưu sinh.

Ngược dòng về hai năm trước, cuộc sống của chị Đậm cũng như bao người dân tộc Tày khác ở thôn Bản Đon, vốn quen với đồng ruộng và những chuyến ngược dốc đi cạo nhựa thông từ sáng sớm. Công việc tất bật, vất vả, chị vẫn chăn nuôi thêm gà để có thêm thu nhập.

Dẫu vậy, xuất phát từ điều kiện nuôi thả tự do, thời tiết mùa đông nhiều sương giá khắc nghiệt và chưa biết cách chăm sóc khoa học, chủ yếu dựa theo kinh nghiệm cha ông truyền lại, đàn gà cứ mắc bệnh rồi chết dần chết mòn. Nhìn bao công sức, vốn liếng tích lũy mất sạch, chị Đậm chỉ biết bất lực.

Cho tới tháng 10/2024, một bước ngoặt mới mở ra. Tận dụng thời gian cuối năm khi chuyện đồng áng đã nhàn rỗi, chính quyền địa phương phối hợp Trung tâm GDNN-GDTX Cao Lộc (nay là Trung tâm GDNN-GDTX, Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn) tổ chức khóa học kỹ thuật chăn nuôi gà. Được tin, chị Nguyễn Kim Đậm và gần 40 phụ nữ khác trong thôn cùng động viên, kêu gọi nhau đi học.

“Buổi sáng, tôi vẫn dành thời gian đi làm bên rừng thông và tranh thủ ra thăm ruộng. Đến chiều lại thu xếp công việc để ra nhà văn hóa thôn nghe giảng, từ thứ 2 đến thứ 6 kéo dài trong suốt 3 tháng cứ 14 giờ là tôi có mặt chứ ít khi vắng buổi nào”, chị Đậm kể lại.

Để giúp học viên tiếp thu kiến thức dễ dàng và trực quan hơn, Trung tâm đã đầu tư 200 con gà giống, thức ăn, thuốc men và chăn nuôi trong khuôn viên nhà văn hóa. Mỗi buổi học, bà con không chỉ được nghe giảng lý thuyết kỹ lưỡng mà còn được thực hành trực tiếp cách quây chuồng, lót nền, phối trộn thức ăn cho đến tiêm vắc xin phòng các bệnh nguy hiểm như bệnh đậu, thương hàn,...

Bên cạnh miễn hoàn toàn chi phí học và chi phí tư liệu, ban tổ chức khóa học còn cấp phát cho học viên 30 nghìn đồng/người/ buổi học, tạo nguồn động viên tinh thần to lớn để bà con tiếp tục đến lớp.

Đàn gà lớn nhanh, khỏe mạnh cũng là lúc tay nghề chăn nuôi của người dân được nâng cao đáng kể. Chị Nguyễn Kim Đậm còn cho biết thêm, 200 con gà sau đó được bán lại cho các học viên trong lớp với giá 50 nghìn đồng/kg, rẻ hơn giá thị trường lúc đó 30 nghìn đồng. Số tiền thu về lại được chia trả đều cho các học viên. Qua đó, tạo điều kiện tối đa để bà con vừa có vốn làm ăn chất lượng, vừa thêm tin tưởng vào tri thức mới.

Lựa chọn vừa sức – chắc gốc

Sau khóa học nghề, chị Nguyễn Kim Đậm quyết định thay đổi mô hình chăn nuôi. Ở tuổi 54, người phụ nữ dân tộc Tày không chọn mạo hiểm vay vốn mở trang trại lớn để tránh áp lực, mà chọn mô hình vừa sức, tập trung tối ưu hiệu quả trên từng lứa nuôi.

Từ nuôi thả tự do, chị Đậm đầu tư gạch, xi măng để xây chuồng trại chắn gió, lót trấu giữ ấm cho đàn gia cầm. Đồng thời, chị chuyển từ giống gà ri sang giống gà Lương Phượng có sức đề kháng cao hơn, vừa nuôi vừa tuân thủ quy trình tiêm phòng, vệ sinh nghiêm ngặt.

Đặc biệt, trong lựa chọn nguồn thức ăn chị biết cách ưu tiên các phụ phẩm nông nghiệp quen thuộc như bẹ chuối, khi phối trộn với ngô, cám gạo thay cho cám công nghiệp sẽ vừa đảm bảo dinh dưỡng, vừa phòng bệnh đường ruột cho vật nuôi.

Nhờ vậy, đàn gà phát triển đồng đều, không còn bị thất thoát do chết rét hay dịch bệnh. Hiện nay, gia đình chị Nguyễn Kim Đậm có tổng 30 con gà, mở rộng sang chăn nuôi 40 con vịt song song với đàn trâu và dê. Những sản phẩm sạch, chất lượng của chị Nguyễn Kim Đậm nhận được sự quan tâm của người dân trong thôn, nhiều thương lái nghe tin tìm đến tận nhà thu mua.

“Đợt đầu năm 2026 vừa rồi gà được giá, tôi bán mái tơ 160 nghìn đồng/kg, gà trống thiến bán 180 nghìn đồng/kg”, chị Đậm phấn khởi chia sẻ. Khoản tiền thu về không phải con số lớn, nhưng góp phần giúp cái tết vùng cao của gia đình chị thêm ấm áp, tươm tất.

Nhớ lại quãng thời gian đã qua, chị Nguyễn Kim Đậm bày tỏ sự cảm kích trước chính quyền địa phương và cơ sở đào tạo nghề. Bởi khóa học không chỉ đem đến kỹ năng hữu ích, mà quan trọng hơn là gieo vào chị niềm tin vào khả năng tự chủ, tự nâng cao đời sống chủ từ những thay đổi đơn giản trong góc nhìn, tư duy làm nông.

Giữa núi rừng Ba Sơn, câu chuyện của chị Đậm trở thành nguồn cảm hứng vượt khó, khẳng định khi tri thức đồng hành với sự cần cù sẽ mở ra cánh cửa vươn lên thoát nghèo của người dân vùng khó.